in

‘Predizborno proterivanje’ Tita iz Beograda

‘Predizborno proterivanje’ Tita iz Beograda
Slatka-Tajna.Eu
‘Predizborno proterivanje’ Tita iz Beograda

“Hajde da gradimo škole, bolnice i dečja igrališta. Ne možemo brisati, ni menjati prošlost” – tako Lana iz Beograda odgovara na inicijativu gradonačelnika glavnog grada Srbije, koja je odjeknula i izvan Srbije.

Aleksandar Šapić, kandidat vladajuće Srpske napredne stranke za istu funkciju na predstojećim izborima u Beogradu, založio se da Muzej Jugoslavije postane “muzej srpske istorije”.

Najavio je i inicijativu da grob Josipa Broza Tita, koji se nalazi u kompleksu muzeja, bude vraćen u hrvatski Kumrovec, gde je rođen doživotni predsednik nekadašnje Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije.

“Šapić vodi kampanju na populističkom i nacionalističkom talasu i sigurno će imati još sličnih predloga. Ja se tog perioda ni ne sećam, ali to sve ima veliki značaj kao spomenik kulture”, kaže za Radio Slobodna Evropa (RSE) Nemanja iz Beograda.

Grob Josipa Broza Tita u Kući cveća u Beogradu, 30. april 2020.

Zalaganje za “izmeštanje” Titove gorbnice bilo je deo programa većine desno orijentisanih stranaka u Srbiji, ali je ovo prvi put da potiče od predstavnika vlasti.

Još početkom devedesetih isto su tražili radikali haškog osuđenika Vojislava Šešelja.

“Ne znam koje političke poene može da dobija i koji je to politički program gde ti uništavaš kulturno nasleđe jednog grada?”, pita istoričarka Branka Prpa.

Dok Ministarstvo kulture Srbije ne odgovara na pitanja RSE o inicijativi za izmeštanjem Titovog groba i ukidanjem jednog od najposećenijih muzeja u zemlji, reakcije stižu od gradonačelnika iz susednih država.

Čelnici glavnog grada Bosne i Hercegovine poručili su da je ostavština vođe antifašističke borbe u Drugom svetskom ratu dobrodošla u taj grad.

Isto je reagovao i gradonačelnik Cetinja u Crnoj Gori, a ideju da se Josip Broz vrati u rodni Kumrovec podržao je i načelnik te opštine u Hrvatskoj.

Josip Broz Tito umro je 4. maja 1980. godine u Ljubljani.

Četiri dana kasnije sahranjen je u zimskoj bašti njegove beogradske rezidencije na Dedinju, koja je potom nazvana “Kuća cveća”.

Šta je rekao Šapić?

“Pokrenuću inicijativu da Josipa Broza vratimo tamo u Kumrovec odakle je došao, a da Kuća cveća bude mesto gde će počivati najveći srpski velikani, da to bude muzej srpske istorije”, objavio je Šapić 3. aprila na Instagramu svoju izjavu iz gostovanja na televiziji tabloida Informer.

Istorijski muzej Srbije, za koji se Šapić založio, postoji u Beogradu od 1963. godine.

“On čuva tu kulturnu baštinu kada su u pitanju artefakti. A kada su u pitanju dokumenti, to čuva Arhiv Srbije”, podseća za RSE istoričarka Branka Prpa.

Grob Josipa Broza i njegove supruge Jovanke u Kući cveća u Beogradu

Šta čuva Muzej Jugoslavije?

U Muzeju Jugoslavije ne žele da komentarišu Šapićeve izjave.

Pod nazivom Muzej istorije Jugoslavije, osnovan je 1996. godine.

U njegovom sastavu danas se nalaze Kuća cveća, u kojoj su grobnice Broza i njegove supruge Jovanke, Stari muzej sa stalnom postavkom i Muzej “25. Maj” sa tematskim izložbama.

U okviru kompleksa je i “Park skulptura” sa 20 radova poznatih jugoslovenskih umetnika, poput Antuna Augustinčića, Frana Kršinića, Stevana Bodnarova i drugih.

Više od 200.000 eksponata Muzeja ilustruje jugoslovensku istoriju tokom 20. veka, sa akcentom na život i delo Josipa Broza Tita.

“Možemo biti sretni što ga imamo zbog toga što je ovaj Muzej, kao i Arhiv Jugoslavije, ušao u sukcesiju nakon raspada jugoslavenske države. Ispoštovan je princip provenijencije, dakle gde je nešto nastalo, da ostane na teritoriji Beograda”, navodi Prpa.

Eksponati (štafete) Muzeja Jugoslavije, 21. mart 2021.

Eksponati (štafete) Muzeja Jugoslavije, 21. mart 2021.

“To su međunarodni ugovori o sukcesiji i ostalim stvarima i to ne može da se rešava tako kako Šapić misli, pre svega zato što je srpska država preuzela odgovornost da čuva tu kulturnu baštinu”, kaže Prpa.

Od kako je otvorena 1982. godine, Kuću cveća je posetilo oko 20 miliona ljudi. Većinom stranci iz svih delova sveta, podaci su Turističke organizacije Beograda.

‘Milošević sahranjen kao kanarinac’

Šapić je nakon objave na Instagramu dodatno pojašnjavao inicijativu o “izmeštanju” Titovog groba.

“Ne radi se ovde o tome da neko želi da uništi taj objekat, ili da zaboravi na taj period naše istorije. Mi nikada ne treba da zaboravimo na period komunističke istorije, zato što je on jedan od najpogubnijih za srpski narod”, rekao je Šapić 4. aprila za televiziju Pink.

Hvalio je vođu četničkog pokreta u Drugom svetskom ratu Dragoljuba Mihailovića, koji je 1946. osuđen zbog ratnih zločina i kolaboracije sa nacističkom Nemačkom.

Viši sud u Beogradu je 2015. presudio da je suđenje Mihailoviću bio “političko-ideološki proces komunističkog režima”, ali da sud nije nadležan da se bavi utvrđivanjem činjenica da li je bio ratni zločinac.

Šapić se osvrnuo i na bivšeg predsednika Srbije Slobodana Miloševića, koji je 2006. umro u pritvoru Haškog tribunala gde mu je suđeno za zločine tokom ratova devedesetih u bivšoj Jugoslaviji.

Sahranjen je u dvorištu porodične kuće u Požarevcu.

“Miloševića smo sahranili kao kanarinca, čak ni na groblju nije sahranjen, a ovaj (Tito) nam leži evo ovde na Dedinju”, dodao je Šapić.

Nekadašnji vaterpolista se tokom političke karijere u dva navrata slikao sa osuđenim ratnim zločincem Veselinom Šljivančaninom.

Klikni na "like" i pridruži nam se na Facebooku










Član njegove stranke SPAS (Srpski patriotski savez) koja se 2023. utopila u Srpsku naprednu stranku (SNS) je Svetozar Andrić koji je u Bosni i Hercegovini pod istragom zbog ratnih zločina.

Tokom dosadašnje kampanje, Šapić je kao kandidat SNS-a poručivao i da Beogradu treba “srpski gradonačelnik” koji neće dozvoliti “secesionističku i antisrpsku politiku”.

“Problem je u tome što je u društvu u Srbiji u toku rehabilitacija teza, ličnosti i ideja koji su ovu zemlju doveli u rat i užas devedesetih. I Šapić je deo te matrice”, navodi istoričarka Branka Prpa.

Šapićevoj inicijativi usprotivili su se koalicioni partneri SNS-a iz redova Socijalističke partije Srbije.

Inicijativu su kritikovale i stranke opozicione koalicije “Srbija protiv nasilja” – Zeleno-levi front i Pokret slobodnih građana.

Svi zahtevi za ‘izmeštanje’ Tita

Grobnica Josipa Broza Tita je od početka devedesetih i raspada Jugoslavije meta desničarskih pokreta i stranaka.

Na jedanaestu godišnjicu njegove smrti, 4. maja 1991, lider radikala i kasniji haški osuđenik Vojislav Šešelj i njegove pristalice donele su pred “Kuću cveća” glogov kolac, kako bi onemogućili Titu da se “povampiri”.

Tada je Šešelj, poput Šapića, tražio da se Titovi posmrtni ostaci izmeste iz Beograda u njegov rodni Kumrovec u Hrvatskoj.

Stanovnici bivših jugoslovenskih republika su najbrojniji posetioci svakog 4. maja, na dan Titove smrti i 25. maja kada se obeležavao Dan mladosti (Brozov rođendan), Beograd, 25. maj 2020.

Stanovnici bivših jugoslovenskih republika su najbrojniji posetioci svakog 4. maja, na dan Titove smrti i 25. maja kada se obeležavao Dan mladosti (Brozov rođendan), Beograd, 25. maj 2020.

Isti zahtev je 2000. iznosio i lider desničarskog opozicionog pokreta Dveri Boško Obradović.

Inicijativa je i danas u predizbornom programu Pokreta obnove kraljevine Srbije, čiji je lider unuk Dragoljuba Mihailovića, Vojislav Mihailović.

Šta kažu u Sarajevu?

Za Titovu ostavštinu ima mesta u glavnom gradu Bosne i Hercegovine, poručio je nakon Šapićevog istupa premijer Kantona Sarajevo Nihad Uk.

On je optužio gradonačelnika Beograda za nacionalističke istupe i istorijsku relativizaciju.

“Postoji jedan antifašistički grad koji se diči nasljedstvom partizana i jednog od najvećih antifašističkih pokreta u Evropi tokom Drugog svjetskog rata, ali i po antifašističkom otporu bolesnim ideologijama u skorijoj prošlosti”, napisao je Uk 3. aprila na svom Facebook profilu.

Gradonačelnik Beograda odgovorio je da mu nije bitno gde će biti premešten Titov grob.

“Ja želim da mi sa tim simboličko raskrstimo. Evo, javlja se ova mala iz Sarajeva, kažu može i tamo – nemam ja nikakav problem, neka ide gde god”, rekao je gradonačelnik Beograda 4. aprila za Pink.

“Ovom malom iz Sarajeva”, Šapić je nazvao svoju koleginicu, gradonačelnicu Benjaminu Karić, koja je podržala stav da Titov grob bude premešten u Sarajevo.

“Ipak, duboko vjerujem da je Beograd puno više od retorike i ideja gradonačelnika koji je trenutno na njegovom čelu i da antifašisti kojih u Beogradu itekako ima, neće dozvoliti ovakvo skrnavljenje simbola antifašizma”, navela je Karić za RSE.

Ukoliko gradonačelnik Beograda ipak realizuje svoje ideje, “nek se zna da Sarajevo nikad nije bilo, nije i neće biti tijesno, naprotiv!”, rekla je ona.

Sarajlije sa kojima je RSE razgovarao u istupu gradonačelnika Beograda vide populizam.

“To je naša historija i to ne bi trebalo dirati. On je sahranjen tamo i trebao bi valjda i ostati. Ali, ako oni to ne žele evo nas ovdje, bujrum”, kaže penzionerka Meliha.

Penzioneri iz Sarajeva Meliha i Sead kažu da su bili Titovi pioniri i da bi podržali ideju da njegov grob bude prebačen u Sarajevo, ukoliko ga "Beograd ne želi".

Penzioneri iz Sarajeva Meliha i Sead kažu da su bili Titovi pioniri i da bi podržali ideju da njegov grob bude prebačen u Sarajevo, ukoliko ga “Beograd ne želi”.

Da inicijative za izmeštanjem Titovog groba bilo gde nemaju smisla poručuje i dvadesetogodišnji Filip.

“Tito je slika antifašizma i te priče da se miče grob su sulude. Populizam je to sve i oslikava trenutnu situaciju. Tito nije zaslužio ovo”, kazao je Filip.

"Dobrodošao je ovdje, ali ne treba ništa dirati nego da ostane gdje jeste", kaže Filip.

“Dobrodošao je ovdje, ali ne treba ništa dirati nego da ostane gdje jeste”, kaže Filip.

“Ipak je Sarajevo multietničko, mislim više nego što je to i Beograd i Zagreb. Sve je to prepucavanje, ali sto posto podržavam da se iz Kuće cvijeća preseli u Sarajevo”, rekla je Aida iz Sarajeva.

Odgovor sa Cetinja

Gradonačelnik Cetinja Nikola Đurašković izjavio je da će taj crnogorski grad uvek biti otvoren za Tita, kao i za sve antifašiste.

Dodao je da su i Beograd, “svidjelo se to Šapiću i njegovima ili ne, oslobodile partizanske trupe pod komandom Peka Dapčevića koji je raport o slobodi srpske i jugoslovenske prijestonice podnio vrhovnom komadantu Titu”.

“Ukoliko danas za simbola antifašizma i oslobođenja od okupacije nema mjesta u Beogradu, budite sigurni da na Cetinju sigurno ima”, poručio Đurašković u saopštenju 4. aprila.

Inicijativu beogradskog gradonačelnika podržao je načelnik hrvatske opštine Kumrovec Robert Šplajt.

“Mi sve to ne gledamo kroz neku ideologiju ili vraćanje nekih starih vremena i sustava, nego kroz komercijalizaciju cijele te priče”, rekao je Šplajt 4. aprila, a prenela agencija Hina.

Statua Josipa Broza ispred njegove rodne kuće, Kumrovec, 13. septemar 2017

Statua Josipa Broza ispred njegove rodne kuće, Kumrovec, 13. septemar 2017

Podsetio je da Kumrovec godišnje posećuje preko 160.000 turista.

Ako bi se vratili Titovi posmrtni ostaci, kaže, mogli bi doći do broja od milion godišnje.


Comments

Komentariši

GIPHY App Key not set. Please check settings

Loading…

0

What do you think?

Igokea se protiv Mege zagrijava za Partizan

Igokea se protiv Mege zagrijava za Partizan

JOVANA JEREMIĆ OTKRILA NAJVEĆU TRAUMU IZ DJETINJSTVA: Nikad neći da zaboravim njeno otečeno lice nakon svih operacija

JOVANA JEREMIĆ OTKRILA NAJVEĆU TRAUMU IZ DJETINJSTVA: Nikad neći da zaboravim njeno otečeno lice nakon svih operacija